25 آذر 1396
RSS Yahoo Delicious
دوشنبه, 10 مهر 1396 ساعت 16:29

چشم انداز روشن صنعت پتروشیمی در جهش دوم

ایران به عنوان دومین قدرت پتروشیمی در منطقه خاورمیانه بیش از ٢٥ درصد از تولید فرآورده های پتروشیمی را در اختیار دارد. از آنجا که یکی از اهداف صنعت پتروشیمی ایران در افق ١٤٠٤ دستیابی به مقام نخست منطقه در این صنعت است، با توجه به برنامه ریزیها، ظرفیت تولید پتروشیمی تا پایان برنامه پنجم به ۱۰۰ میلیون تُن رسیده و قرار است این ظرفیت در ۱۴۰۴ به ۱۸۰ میلیون تُن به منظور دستیابی به افزایش تنوع و ارتقای فرآورده های تولیدی برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی برسد.

به گزارش تعاون پلاست به نقل از آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ،پتروشیمی، صنعتی کارآمد و کارآفرین بوده و با توجه به ارزش افزوده بالا در راستای تنوع بخشی به سبد صادراتی کشور و کسب درآمد ارزی محسوب می شود. اهداف نقشه راه توسعه صنعت پتروشیمی کشور، محورهایی همچون؛ افزایش بازده تولید مجتمع‌های موجود تا رسیدن به سطح ظرفیت اسمی، اجراء و تکمیل طرحهای نیمه تمام باقیمانده از برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه، اجرای طرحهای جدید (ظرفیتهای سرمایه‌گذاری با هدف جبران تاخیر در دستیابی به اهداف برنامه‌ها) فراهم ساختن زمینه توسعه متوازن صنایع پایین دستی پتروشیمی با هدف تکمیل زنجیره ارزش طبق قانون نفت و با همراهی وزارت صنعت، معدن و تجارت تاکید دارد. 

ایران به عنوان دومین قدرت پتروشیمی در منطقه خاورمیانه بیش از ٢٥ درصد از تولید فرآورده های پتروشیمی را در اختیار دارد. از آنجا که یکی از اهداف صنعت پتروشیمی ایران در افق ١٤٠٤ دستیابی به مقام نخست منطقه در این صنعت است، با توجه به برنامه ریزیها، ظرفیت تولید پتروشیمی تا پایان برنامه پنجم به 100 میلیون تُن رسیده و قرار است این ظرفیت در 1404 به 180 میلیون تُن به منظور دستیابی به افزایش تنوع و ارتقای فرآورده های تولیدی برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی برسد.

آقای مهندس زنگنه در برنامه پیشنهادی خود به مجلس شورای اسلامی جهت تصدی وزارت نفت، بر ادامه اجرای جهش دوم صنعت پتروشیمی، که به جایگاه این صنعت در سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی اشاره دارد، با هدف تکمیل زنجیره ارزش، افزایش تولید و صادرات محصولات پتروشیمی و تغییر رویکرد از صادرات نفت خام به صادرات فرآورده های با ارزش افزوده بالا بواسطه افزایش ظرفیت پالایشی کشور و بهبود الگوهای پالایشی در پالایشگاههای موجود با هدف تکمیل زنجیره ارزش، تاکید کرده است. در نتیجه دستیابی به هدف تولید 100 میلیون تن در سال طبق برنامه ششم توسعه با پروژه های در دست اجرا و پروژه های جدید، قابل تحقق خواهد بود و در مجموع ارزش فروش داخلی و صادراتی محصولات پتروشیمی در سال 1400 به 41 میلیارد دلار در سال خواهد رسید.

صنعت پتروشیمی ایران، به دلیل ذخایر عظیم نفت و گاز و دسترسی به خوراک کافی و ارزان، دسترسی سریع به بازارهای جهانی و منطقه ای را داشته که در کانون توجه گسترده سرمایه گذاران خارجی قرار بگیرد. با لغو تحریمهای ایران در صنعت پتروشیمی ایران در پسابرجام، این صنعت، رشد بالای 50 درصدی صادرات را تجربه کرده است.

البته چالشهایی همچون فرآورده های پتروشیمی مشتق از شیل اویل و شیل گس، راهبرد شکست خورده دامپینگ (صادرات یک کالا با قیمت کمتر از هزینه های تمام شده) فرآورده های پتروشیمی تولید متانول چین و هند از زغالسنگ و برخی موانع و محدودیتهای سرمایه گذاری خارجی بر سر راه توسعه این صنعت وجود دارد.

تجربه های موفق دنیا بیانگر این نکته هستند که با توجه به فضای رقابت جهانی در حوزه های مختلف، کاهش هزینه های تولید و بهره گیری هوشمندانه از فناوریهای جدید و شیوه های کارآمد مدیریتی و جذب منابع مالی، موجب پیشرفت در این صنعت خواهد شد. استمرار معافیت مالیاتی در مناطق ویژه اقتصادی و آزاد اهمیت زیادی در جذب سرمایه خارجی دارد. باید دانست هر 1 میلیارد دلار سرمایه گذاری 1.3 میلیون تن به تولید پتروشیمی کشور می افزاید.

با افزایش صادرات پتروشیمی، متنوع سازی سبد تولید و بازارهای هدف و کشف بازارهای جدید، ایجاد سندیکای بیمه ایرانی، تولید برخی فرآورده های راهبردی پتروشیمی در داخل، این صنعت در مسیر دستیابی به تثبیت و حفظ بازار به خوبی حرکت کرده است. مزیت نسبی ایران در دسترسی به مواد اولیه و به ویژه مواد اولیه گازی در تولید محصولات اساسی الفینی، قابلیت رقابت کشور را در تولید و صدور محصولات پتروشیمی نسبت به سایر مناطق افزایش می دهد. افزایش تولید مواد پایه در ایران، بویژه اتیلن منجر به افزایش تولید محصولات پلیمری و صادرات بخش قابل توجهی از آنها در سالهای آتی خواهد شد.

در راستای برخورداری صنعت پتروشیمی کشور از مزیتهای خود، باید ساختار هزینه ای و ارزش افزوده، بهبود یابد و تولید گاز بالادستی را افزایش داد تا همبستگی خوراک با مجتمعهای پالایشی و پتروشیمی پایین دستی را تضمین کند. موضوع دیگر توجه ویژه به مدیریت زنجیره تامین و مدیریت لجستیک در صنعت پتروشیمی کشور است. لذا، برگزاری نمایشگاه ایران پلاست، همایش IPF فرصت و زیرساخت مناسبی برای شکوفایی و جذب سرمایه خارجی فراهم آورده و نویدبخش چشم انداز روشنی برای صنعت پتروشیمی خواهد بود.

منبع: عصر کیمیاگری شماره 54، مهر 1396