19 آذر 1397
RSS Yahoo Delicious
شنبه, 06 مرداد 1397 ساعت 10:57

سوداگران، بازارگردان محصولات پتروشیمی در بورس کالا

به گزارش تعاون پلاست ؛ آشفته بازار عرضه محصولات پتروشیمی به قدری توی ذوق می‌زند که تمامی صنایع مرتبط را به صدا درآورده و باعث افزایش قیمت آنها شده است. در این خصوص تولیدکنندگان محصولات پایین دستی پتروشیمی‌ها می‌گویند تهیه مواد اولیه نسبت به گذشته بسیار سخت‌تر شده و خرید و فروش محصولات پتروشیمی توسط دلالان در بازار سیاه و خروج این محصولات توسط قاچاقچیان از جمله مواردی است که باید به آنها پرداخته شود.

با تمام اهمیت این موضوع همیشه مشکلاتی از این دست بسیار سطحی بررسی می‌شوند و تقصیرها بر گردن کارشکنی‌های دشمن، تحریم‌ها و در شرایط کنونی «دولت پنهان» می افتد اما سیاست گذاری ها و عدم بررسی دقیق قوانین برای جلوگیری از کارشکنی ها نیز از جمله مسائلی است که باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرند.

از جمله این موارد می‌توان به ابلاغ دستورالعمل جدید تنظیم بازار محصولات پتروشیمی توسط محمد شریعتمداری وزیر صنعت، معدن و تجارت اشاره کرد که بر اساس آن 20 درصد به کف حداقل عرضه محصولات پتروشیمی افزوده می شود چراکه این موضوع باعث افزایش بیشتر عرضه می شود و فرصت بیشتری را در اختیار دلالان و قاچاقچیان قرار می دهد تا با خرید، احتکار و قاچاق محصولات پتروشیمی و پلیمری بازار را دچار آشفتگی کنند.

این سیاست گذاری در عرضه محصولات پتروشیمی شاید برای رفع کمبود مواد اولیه در نظر گرفته شده باشد اما با چرخی در بازر عرضه و تقاضای محصولات پترشیمی می توان دریافت که اکنون بیش از نیاز بازار داخلی محصولات پتروشیمی در حال عرضه است و این موضوع به تقویت دلالان و قاچاقچیان و همچنین چاق شدن بازار سیاه این محصولات می انجامد.

نگاهی به وضعیت قیمت اکثر محصولات پلیمری از PET تا انواع گریدهای پلی اتیلن و پلی پروپیلن نشان دهنده افزایش 100 تا 250 درصدی در طول چهار ماه نخست امسال است به این معنی که قیمت هر کیلو PET از 6 هزار و 500 تومان در ابتدای امسال، اکنون به قیمت 13 هزار تا 20 هزار تومان در بازار سیاه معامله می شود که تاثیر آن را می توان در بخش آبی معدنی ها دید که در هفته های اخیر با توجه به نوسانات ارز رسمی و بازار ثانویه و التهابات عرضه محصولات پتروشیمی دچار مشکلات زیادی در تولید شده اند.

در این خصوص محمد مقیمی اصل، رئیس اتحادیه فروشندگان و تولیدکنندگان پلاستیک و نایلون بر دسترسی سخت به مواد اولیه نسبت به گذشته تاکید کرده و گفته است که پتروشیمی‌ها در حالی خصوصی شده‌اند که همچنان از امکانات و حمایت‌های دولتی استفاده می‌کنند اما با این وجود مراعات حال تولیدکننده و مصرف‌کننده نهایی را نمی‌کنند. وی با اشاره به اینکه مواد اولیه مورد نیاز کشور به طرق مختلف از کشور خارج می‌شود، عنوان کرد: قیمت مواد اولیه در بازار بورس در حدود کیلویی ۵۰۰۰ تومان تعیین شده اما به دلیل کمبود این مواد و عدم دسترسی آسان تولیدکننده داخلی به مواد اولیه، باید هر کیلو از مواد اولیه را به نرخ ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان خریداری کرد.

علاوه بر این نگاهی به وضعیت عرضه و تقاضا در بازار بورس نشان دهنده این است که عرضه در بازار با کاهش همراه نبوده است بلکه میزان تقاضا در 4 ماه نخست امسال بیش از 4 میلیون و 500 هزار تن بوده درحالی که میزان تقاضا در 4 ماه نخست سال گذشته حدود یک میلیون و 650 هزار تن بوده است، این به معنای افزایش سه میلیون تنی تقاضا نسبت به سال گذشته است. بررسی ها حاکی از آن است که افزایش تقاضا به این میزان با توجه به اینکه نصف این میزان تقاضا هم کارخانه های جدید مصرف کننده محصولات پلیمری در کشور فعالیت آغاز نکرده اند و همچنین بنا به گفته بسیاری از تولیدکنندگان بسیاری از همکاران آنها در این صنوف نیز به دلیل مشکلات مختلف ورشکسته شده و یا کارخانه های خود را تعطیل کرده اند و بخشی از ظرفیت تولید در این زمینه نیز منتفی شده است، کاذب بوده و درخواست سوداگران این عرصه است.

بر اساس این گزارش، فعالان صنایع پایین دستی پتروشیمی و تولیدکنندگانی که با مواد اولیه سر و کار دارند، معتقدند که نوسانات نرخ ارز، باعث افزایش تمایل به صادرات محصولات پتروشیمی ها شده به طوری که آنها برای کسب درآمد بیشتر، کمتر محصولات خود را در بورس عرضه می کنند؛ از این رو تامین مواد اولیه واحدهای تولیدی مرتبط با این محصولات با مشکل روبرو شده است.

به عبارت دیگر افزایش قیمت دلار و یورو جذابیت قاچاق و دلالی را در بورس رشد داده و دلالان و قاچاقچیان که با دلار 4200 تومانی محصولات پلیمری را خریداری می کنند، این محصولات را در بازار سیاه داخلی با دلار آزاد به فروش رسانده یا به کشورهای همسایه قاچاق می کنند.

بررسی ها نشان می دهد که به دلیل ساختارها و سیاست گذاری‌های اشتباه در خرید محصولات پتروشیمی و پلیمری از بورس، واسطه‌های صاحب سرمایه می توانند از فرصت خرید محصولات در تالار شیشه ای استفاده کرده و نسبت به احتکار، دلالی و قاچاق آنها اقدام به راه اندازی بازار سیاه این محصولات کنند.

این آشفتگی ها در بازار محصولات پتروشیمی نشان دهنده منافذ خروجی این محصولات است و باید بررسی شود که این منافذ کجاست و دولت چه ابزارهایی برای مقید کردن این شرکت ها در رسیدن به سیاست های دولت در این خصوص دارد. یکی از این ابزار ها بررسی های مالی توسط سازمالن امور مالیاتی است که با توجه به اینکه طی چند روز گذشته مسعود کرباسیان وزیر امور اقتصادی و دارایی از ایستادگی در مقابل هرگونه فساد و باز پس گیری حق و حقوق مردم خبر داد باید این موضوع را نیز جهت بررسی جزء الویت های سازمان امور مالیاتی قرار دهد تا طی بررسی هایی میزان مقید بودن شرکت های تولیدکننده و مصرف کننده محصولات پتروشیمی نسبت به سیاست های دولت استخراج شده و این آشفتگی ها سر و سامان پیدا کند.

در این راستا، می توان گفت که عرضه محصولات پتروشیمی مبتلا به سوداگری شده و حوزه نظارتی با ابزار حسابرسی باید به درون شرکت‌های پتروشیمی ورود کند چراکه بسیاری از شرکت های تولید محصولات پتروشیمی توسط دولت و از محل بیت المال و با حمایت شرکت ملی پتروشیمی راه اندازی شده و سپس به بخش خصوصی واگذار شده‌اند و باید پاسخگوی سیاست های ملی کشور باشند.